607 202 149
Twardościomierze służą do kontroli twardości materiałów w produkcji, laboratoriach, działach kontroli jakości, narzędziowniach, odlewniach oraz zakładach obróbki cieplnej. W Pomiar Serwis oferujemy twardościomierze stacjonarne i przenośne, urządzenia do metod Rockwella, Brinella, Vickersa oraz Shore’a, a także akcesoria, wzorce twardości i obsługę serwisową.
Dobór odpowiedniego urządzenia zależy od rodzaju materiału, wymaganej metody pomiarowej, zakresu twardości, gabarytów badanych elementów oraz tego, czy pomiar ma być wykonywany w laboratorium, przy maszynie, czy bezpośrednio na dużym detalu.
Dobór urządzenia
Dobór twardościomierza warto zacząć nie od konkretnego modelu, ale od kilku
praktycznych pytań. Innego urządzenia będzie potrzebować laboratorium badające
próbki seryjne, innego zakład obróbki cieplnej, a jeszcze innego dział utrzymania
ruchu wykonujący pomiary bezpośrednio na dużych elementach.
Najczęściej stosowane metody to Rockwell, Brinell, Vickers oraz Shore. Metoda
Rockwella jest popularna w przemyśle, ponieważ pozwala na szybki odczyt wyniku
i nie wymaga klasycznego pomiaru optycznego odcisku, charakterystycznego dla
metod Vickersa i Brinella. Brinell sprawdza się m.in. przy materiałach odlewanych
i elementach o mniej jednorodnej strukturze, Vickers przy precyzyjnych pomiarach
i cienkich warstwach, a Shore przy gumie i tworzywach.
Do stali, żeliwa, stopów metali, warstw hartowanych, powłok, gumy i tworzyw
stosuje się różne metody oraz wgłębniki. Przykładowo twardościomierze Rockwella
mogą być stosowane do badania stali, stali stopowych, twardych stopów i warstw
galwanicznych — taki opis pojawia się też przy modelu PS 113 w ofercie Pomiar Serwis.
Przed wyborem urządzenia warto określić orientacyjny zakres twardości materiałów.
Inne skale stosuje się dla miękkich metali, inne dla stali hartowanych, a jeszcze
inne dla gumy. Jeżeli zakład mierzy wiele typów materiałów, dobrym rozwiązaniem
może być twardościomierz uniwersalny, np. obsługujący więcej niż jedną metodę.
Twardościomierze stacjonarne zapewniają zwykle większą stabilność, powtarzalność
i wygodę pracy w laboratorium. Modele przenośne sprawdzają się przy dużych detalach,
konstrukcjach, odlewach, elementach zamontowanych w maszynach lub wtedy, gdy próbki
nie da się łatwo przenieść do laboratorium. Podobny podział na urządzenia przenośne
i stacjonarne jest typowy dla firm oferujących twardościomierze przemysłowe.
W wielu firmach samo urządzenie nie wystarczy — potrzebne są także wzorce twardości,
dokumentacja, wzorcowanie oraz potwierdzenie zgodności z wymaganiami działu jakości.
Pomiar Serwis deklaruje przygotowanie twardościomierzy do wzorcowania i realizację
wzorcowań z akredytacją PCA we współpracy z jednostkami akredytowanymi.
Zestawienie najczęściej stosowanych metod badania twardości wraz z ich zastosowaniem, zaletami, ograniczeniami oraz przykładowymi materiałami.
Wybór pomiędzy twardościomierzem stacjonarnym a przenośnym zależy przede wszystkim od miejsca wykonywania pomiaru, wielkości badanego elementu oraz wymaganej powtarzalności wyników.
Twardościomierze stacjonarne są przeznaczone do pracy w laboratoriach, izbach pomiarowych oraz działach kontroli jakości. Sprawdzają się tam, gdzie liczy się powtarzalność pomiaru, stabilne ustawienie próbki i możliwość pracy według określonej procedury.
Twardościomierze przenośne są dobrym wyborem, gdy badany element jest zbyt duży, zbyt ciężki albo już zamontowany w konstrukcji. Pozwalają wykonywać pomiary bezpośrednio na hali produkcyjnej, przy maszynie, w magazynie, na odlewie lub elemencie konstrukcyjnym.
Twardościomierze wykorzystywane są wszędzie tam, gdzie trzeba potwierdzić właściwości materiału, skuteczność obróbki cieplnej lub zgodność wyrobu z wymaganiami technicznymi.
W produkcji twardościomierz pozwala szybko sprawdzić, czy detal mieści się w wymaganym zakresie twardości. Dotyczy to m.in. części maszyn, elementów obrabianych cieplnie, narzędzi, odlewów, elementów konstrukcyjnych i wyrobów seryjnych.
W laboratoriach twardościomierze służą do badań kontrolnych, odbiorczych i porównawczych. Ważne są tutaj powtarzalność, możliwość pracy z wzorcami, dokumentacja pomiarów oraz zgodność z procedurami jakościowymi.
W odlewniach pomiar twardości pomaga ocenić jakość odlewów, stabilność procesu i jednorodność materiału. W takich zastosowaniach często znaczenie ma metoda Brinella, szczególnie przy większych elementach i materiałach o strukturze odlewniczej.
Po hartowaniu, odpuszczaniu, nawęglaniu lub azotowaniu pomiar twardości jest jednym z podstawowych sposobów kontroli efektu procesu. Twardościomierz pomaga potwierdzić, czy materiał osiągnął wymaganą twardość powierzchniową lub objętościową.
Przenośne twardościomierze mogą być używane do szybkiej oceny elementów eksploatowanych w maszynach, konstrukcjach i instalacjach. Pomiar może pomóc w ocenie zużycia, naprawy, regeneracji lub zgodności zastosowanego materiału.
W zależności od badanego materiału, wymaganej dokładności i warunków pracy stosuje się różne typy twardościomierzy oraz akcesoriów pomiarowych.
Do szybkiej kontroli twardości stali, stali stopowych, elementów hartowanych, powłok oraz części przemysłowych. Polecane do produkcji, laboratoriów i działów kontroli jakości.
Do badań odlewów, żeliwa, metali nieżelaznych i elementów o większej powierzchni. Dobry wybór do odlewni, hut, laboratoriów materiałowych i kontroli wyrobów masywnych.
Do precyzyjnych pomiarów, cienkich elementów, warstw utwardzanych, powłok i badań laboratoryjnych. Sprawdzą się tam, gdzie potrzebna jest dokładność oraz możliwość pracy w szerokim zakresie twardości.
Do pomiaru gumy, tworzyw sztucznych, elastomerów i materiałów elastycznych. Najczęściej stosowane są skale Shore A oraz Shore D.
Aby pomiar był wiarygodny, sam twardościomierz powinien być uzupełniony o odpowiednie akcesoria. Pomiar Serwis już dziś wymienia na stronie m.in. wzorce twardości Rockwell/Brinell/Vickers, lupy i mikroskopy pomiarowe, młotki Poldiego, wzorce do młotków Poldiego, kulki z węglików spiekanych oraz wgłębniki diamentowe i kulkowe.